MSDS vs SDS: Οι διαφορές και τι ισχύει στην Ελλάδα

Μάθετε τη διαφορά ανάμεσα σε MSDS και SDS, γιατί άλλαξε η νομοθεσία στην ΕΕ και τι ακριβώς πρέπει να ζητάτε από τους προμηθευτές χημικών.

Στον τομέα της χημικής ασφάλειας και της επαγγελματικής υγιεινής, οι όροι MSDS (Material Safety Data Sheet) και SDS (Safety Data Sheet) χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι στην καθημερινή επικοινωνία. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για δύο διαφορετικές γενιές εγγράφων πληροφόρησης. Στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χρήση του όρου MSDS είναι πλέον παρωχημένη, καθώς το νομικό πλαίσιο επιβάλλει αυστηρές προδιαγραφές τόσο στη δομή όσο και στο περιεχόμενο του επίσημου Δελτίου Δεδομένων Ασφαλείας (ΔΔΑ / SDS).

Η κατανόηση αυτής της διαφοράς δεν είναι απλώς θέμα ορολογίας. Η διατήρηση μη συμβατών ή παλαιού τύπου δελτίων εκθέτει μια επιχείρηση σε νομικούς κινδύνους κατά τους ελέγχους των αρμόδιων αρχών, ενώ θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των εργαζομένων.

Από το MSDS στο SDS: Γιατί άλλαξε το πρότυπο;

Ιστορικά, το MSDS αναπτύχθηκε σε εθνικά πλαίσια (κυρίως στις ΗΠΑ, τον Καναδά και παλαιότερα στην Ευρώπη) χωρίς ενιαία διεθνή δομή. Ένα MSDS μπορούσε να περιλαμβάνει από 8 έως 10 ή 14 ενότητες, ανάλογα με τη χώρα προέλευσης του κατασκευαστή. Οι πληροφορίες κινδύνου συχνά περιγράφονταν με διαφορετικές φράσεις, γεγονός που προκαλούσε σύγχυση στο διασυνοριακό εμπόριο και δυσκόλευε τους τελικούς χρήστες στην εκτίμηση της επικινδυνότητας.

Για την επίλυση αυτού του προβλήματος, τα Ηνωμένα Έθνη ανέπτυξαν το Παγκοσμίως Εναρμονισμένο Σύστημα Ταξινόμησης και Επισήμανσης των Χημικών Ουσιών (GHS). Στόχος ήταν η υιοθέτηση ενός παγκόσμιου κώδικα:

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το GHS ενσωματώθηκε μέσω του Κανονισμού CLP (ΕΚ 1272/2008) για την ταξινόμηση και επισήμανση, ενώ οι απαιτήσεις για τη σύνταξη του SDS ενσωματώθηκαν στο Παράρτημα II του Κανονισμού REACH (ΕΚ 1907/2006).

Οι βασικές διαφορές μεταξύ MSDS και SDS

Η μετάβαση από το MSDS στο SDS έφερε ουσιαστικές αλλαγές:

Το ισχύον νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα: Κανονισμός (ΕΕ) 2020/878

Στην ελληνική επικράτεια, αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο της εφαρμογής των κανονισμών REACH και CLP είναι το Γενικό Χημείο του Κράτους (ΓΧΚ) και η Επιθεώρηση Εργασίας.

Από την 1η Ιανουαρίου 2023, όλα τα Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά πρέπει να είναι πλήρως εναρμονισμένα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/878 (τροποποίηση του Παραρτήματος II του REACH). Αυτό σημαίνει ότι δελτία που είχαν συνταχθεί με παλαιότερες διατάξεις δεν είναι πλέον αποδεκτά.

Βασικές απαιτήσεις του ισχύοντος πλαισίου περιλαμβάνουν:

  1. Αναγραφή του UFI (Μοναδικός Ταυτοποιητής Τύπου) στην Ενότητα 1.1 για επικίνδυνα μείγματα.
  2. Ειδικές υποενότητες για τις ιδιότητες ενδοκρινικής διαταραχής στις Ενότητες 11 και 12.
  3. Πρόσθετες απαιτήσεις για ουσίες σε νανομορφή.

Τι πρέπει να ζητάτε από τους προμηθευτές σας

Όταν παραλαμβάνετε χημικά προϊόντα (πρώτες ύλες, καθαριστικά, βιομηχανικά χημικά, λιπαντικά), δεν πρέπει να ζητάτε «MSDS», αλλά επικαιροποιημένο ΔΔΑ (SDS). Συγκεκριμένα, ζητήστε:

  1. Έκδοση στην ελληνική γλώσσα: Βάσει του Άρθρου 31(5) του REACH, το SDS πρέπει να παρέχεται στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους όπου διατίθεται το προϊόν στην αγορά. SDS μόνο στα αγγλικά δεν καλύπτει τις νομικές υποχρεώσεις στην Ελλάδα.
  2. Συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/878: Ελέγξτε τη σχετική αναφορά στην κεφαλίδα ή στην Ενότητα 16.
  3. Στοιχεία επικοινωνίας και τηλέφωνο έκτακτης ανάγκης: Στην Ενότητα 1.4 πρέπει να αναγράφεται το τηλέφωνο του Κέντρου Δηλητηριάσεων Ελλάδας (210 7793777) ή ο επίσημος ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης του προμηθευτή.
  4. Κωδικό UFI (όπου απαιτείται): Για μείγματα που έχουν ταξινομηθεί για κινδύνους υγείας ή φυσικούς κινδύνους.

Πρακτική λίστα ελέγχου παραλαβής SDS

Χρησιμοποιήστε την παρακάτω σύντομη λίστα κατά την παραλαβή κάθε νέου εγγράφου:

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Είναι νόμιμο να χρησιμοποιώ ένα παλιό MSDS εάν η σύσταση του προϊόντος δεν έχει αλλάξει;

Όχι. Ακόμη και αν η χημική σύνθεση του προϊόντος παραμένει ίδια, το έγγραφο πρέπει να έχει επικαιροποιηθεί ώστε να ακολουθεί τις ισχύουσες διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/878 και του Κανονισμού CLP. Ένα παλιό MSDS θεωρείται μη συμμορφούμενο κατά τον έλεγχο.

Μπορεί ένας προμηθευτής να μου στείλει το SDS μόνο στα αγγλικά;

Όχι για την ελληνική αγορά. Το άρθρο 31 παράγραφος 5 του REACH ορίζει ρητά ότι το δελτίο παρέχεται στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους όπου διατίθεται η ουσία ή το μείγμα, εκτός εάν το κράτος μέλος ορίζει διαφορετικά (η Ελλάδα απαιτεί ελληνικά).

Πού μπορώ να ελέγξω αν ένα SDS ακολουθεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/878;

Ελέγξτε την κεφαλίδα του εγγράφου ή την Ενότητα 16, όπου συνήθως αναφέρεται: «Σύμφωνο με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/878». Επίσης, ελέγξτε αν οι Ενότητες 11 και 12 περιέχουν τις νέες υποενότητες 11.2 και 12.6 για τις «Ιδιότητες ενδοκρινικής διαταραχής».

Τι κυρώσεις προβλέπονται αν η επιχείρηση δεν διαθέτει έγκυρα SDS;

Σε περίπτωση ελέγχου από το Γενικό Χημείο του Κράτους ή την Επιθεώρηση Εργασίας, η έλλειψη έγκυρων ή μεταφρασμένων ΔΔΑ μπορεί να επιφέρει συστάσεις, διοικητικά πρόστιμα ή ακόμα και προσωρινή απαγόρευση χρήσης και διακίνησης των σχετικών χημικών προϊόντων.

More guides